Baixo Miño - galiciasuroeste

Title
Vaya al Contenido

Baixo Miño

COMARCA
O AECT Río Miño envía cartas a Sánchez, de Sousa e á comisaria de cohesión para que abran todos os pasos con Portugal para as persoas traballadoras     
Baixo Miño, 19 de febreiro de 2021. O Agrupamento Europeo de Cooperación Territorial do Miño, AECT Río Miño, vén de remitir cartas ao presidente do Goberno español Pedro Sánchez, ao presidente portugués Marcelo de Sousa, e á comisaria europea de Cohesión Elisa Ferreira para que desbloqueen a situación actual de peche da fronteira entre a provincia de Pontevedra e Portugal e realicen as dilixencias necesarias para abrir todos os pasos para as persoas traballadoras transfronteirizas de ambas as beiras.
O vicedirector do AECT, na súa misiva ao dirixente español, subliña que o peche de fronteiras “é redundante, innecesario e un desincentivo ás relacións transfronteirizas base do desenvolvemento socioeconómico do territorio miñoto”, xa que tanto os concellos galegos como portugueses están en confinamento perimetral e, por tanto, só está permitida a mobilidade por razón laborais ou excepcionais.
Insiste Benítez en que o mantemento dun único paso autorizado en Tui-Valença revela unha total falta de coñecemento da realidade dos territorios transfronteirizos, en particular do territorio do Miño. Subliña que no periodo de confinamento de marzo de 2020 a ponte internacional de Tui-Valença, a única aberta na zona, concentrou arredor do 44% do total da mobilidade entre España e Portugal, algo que os respectivos gobernos de Madrid e Lisboa recoñeceron no seu momento, reabrindo as pontes de Tomiño-Cerveira, Salvaterra-Monçao e Arbo-Melgaço.
“Nun segundo peche de fronteiras é totalmente incomprensible non ter novamente esta realidade en conta, propiciando unha medida que potencia o efecto funil (…) con quilómetros de filas para pasar a fronteira, pérdidas de tempos innecesarias, e unha vez máis, introducindo un inexplicable obstáculo a unha poboación de fronteira que xa non se sente de fronteira, senón cidadáns e cidadás dunha Europa sen fronteiras”, incide Benítez.
O mandatario nacionalista subliña que é inxusto trasladar os custes dos rodeos aos traballadores e traballadoras transfronteirizas, xa que estes deberían ser asumidos polos estados colocando as e os axentes e guardas necesarios para o control da mobilidade ao longo da fronteira. Engade Benítez, amais, que os horarios de apertura parcial estipulados para as pontes de Salvaterra e Arbo “tampouco sirven ás persoas traballadoras transfronteirizas, que exercen funcións en turnos diferenciados, obrigando a pasar polo único punto aberto 24h ou a agardar ao horario autorizado”.
É por iso que, ademais de solicitar a apertura controlada de todos os pasos, o dirixente do AECT, en nome dos 26 alcaldes e alcaldesas do AECT, tamén trasladou aos presidentes e á comisaria a esixencia de que o persoal traballador transfronteirizo sexa beneficiario dos apoios socioeconómicos para facer fronte ao impacto da pandemia; a solicitude de axuda política e económica á Comisión Europea; a creación dunha ‘tarxeta cidadá transfronteiriza’ para facilitar a circulación; así como a reivindicación unha Intervención Territorial Integrada (ITI) con vistas aos próximos fondos europeos.
Como anexo, remitíronselle a todos as e os dirixentes sendos dossieres de casos particulares de decenas de empresas e traballadoras e traballadores afectados pola situación do peche das fronteiras con correos electrónicos recibidos nos últimos días.
 

Dezaseis proxectos para continuar dando pulo ao noso rural
Baixo Miño, 15 de febreiro de 2021.- A Asociación de Desenvolvemento Galicia Suroeste Eurural continúa traballando na transformación do rural, apostando pola posta en marcha de iniciativas xeradoras de actividade económica e emprego nos 13 concellos do territorio. Neste sentido, nos últimos dous anos puxéronse en marcha un total de 16 proxectos co-financiados con fondos Leader a través do GDR 14 nas convocatorias 2019-2020 e 2020-2021, iniciativas que suporán un investimento total de máis de 2 millóns de euros para a mellora e modernización de instalacións, a dixitalización, a recuperación do territorio e o inicio de novas actividades económicas en 8 dos seus municipios de actuación. O investimento público a estas iniciativas supón ao redor do 38% do investimento total.  Con estes proxectos, dez de eles xa rematados e outros seis en fase de execución, xeraranse 30 novos postos de traballo e se consolidarán 39 postos de traballo xa existentes.
Entre as iniciativas postas en marcha na actual convocatoria, cun investimento total de máis de 921.000 euros, atópanse tres proxectos produtivos  en Tomiño e Tui. Así, está en execución a ampliación da maquinaria nunha clínica veterinaria tomiñesa tras o traslado a un local maior e a implementación de novos servizos e tratamentos pioneiros no Baixo Miño e que ata o de agora non ofertaba por falta de espazo. Ampliarase a zona de hospitalización e internamento dos animais e porase en marcha un servizo de diagnose por imaxe outro de oftalmoloxía.
 
Pola súa banda, en Tui levarase a cabo a rehabilitación dun edificio singular situado na zona da explosión de Paramos para a posta en marcha do Centro da Torre, unha residencia para persoas maiores que ofertará tanto servizo completo de aloxamento, coidado e actividades aos usuarios e usuarias como o acceso a coidados específicos e atención nun servizo de centro de día. Esta iniciativa busca modificar a óptica xeral na prestación de servizos de atención a persoas da terceira idade. Neste mesmo concello tamén se traballa na posta en marcha dun centro de rehabilitación neurolóxica innovador e multidisciplinar, que ofrecerá unha rehabilitación coordinada e focal para o tratamento de alteracións do sistema nervioso central e/ou periférico, na infancia e na idade adulta.
Como proxecto non produtivo crearase un centro forestal adaptado TIC para persoas maiores no Rosal. Rehabilitarase unha edificación da CMVMC San Xoán de Tabagón no que ademais da posta en valor do patrimonio rural crearase unha aula adaptada TIC, unha aula de interpretación do monte, un espazo de charlas e conferencias relacionadas co medio natural, zona de exposicións de carácter etnográfico e de actividade cultural e oficinas administrativas. A súa ubicación, xunto a un parque biosaudable, completarán a oferta de usos múltiples da contorna adaptado ás persoas maiores e con mobilidade reducida.
Nesta convocatoria tamén se porán en marcha dous proxectos non produtivos promovidos por entidades públicas. Por unha banda desenvolverase BAIONADIXITAL, dous espazos formativos en NTICS para a veciñanza situado no centro multiusos Ángel Bedriñana para fomentar a dixitalización e, por outra, poranse en marcha unha serie de iniciativas para construír un Concello de Tui 2.0 coa administración electrónica como peza clave, creando unha oficina virtual que sexa o punto neurálxico das relacións da veciñanza coa corporación municipal.
Dez proxectos que finalizaron a súa execución durante o pasado ano 2020
A anterior convocatoria dos fondos Leader permitiu co-financiar dez novas iniciativas cun investimento total de case 1,2 millóns de euros cos que seguir a transformar o rural, oito para proxectos produtivos, un para non produtivos e outro para non produtivos promovidos por entidades públicas.
Entre os produtivos e xa executados levouse a cabo a modernización do obradoiro e dun muíño para moer a súa propia fariña na panadería Argibay (O Porriño), procedeuse ao acondicionamento e creación de instalacións para a posta en marcha dunha escola de tenis na parroquia mosense de Sanguiñeda, creouse unha escola infantil para nenos e nenas de 0 a 3 anos en Mos, púxose en marcha o centro de día ‘Adiante Mos’ e botaron a andar uns apartamentos turísticos en Figueiró con 16 novas prazas de aloxamento rural e unha oferta de actividades na contorna diferente, como rutas en bicicleta ou xornadas gastronómicas.
Neste mesmo apartado tamén se levou a cabo a transformación e comercialización de produtos cárnicos da nosa terra dun promotor vinculado coa explotación gandeira de razas autóctonas de vacún, porcino, caprino e avícola. Co proxecto acondicionouse un local con sala de elaboracións no Mercado de Goián, en Tomiño, e adquiriuse a maquinaria e o equipamento necesarios. Por outro lado, adquiriuse o mobiliario e equipamento informático para oficinas, laboratorio e cociña de Pazo de Valdomiño, un referente no Baixo Miño e na contorna dentro do sector da destilería e da elaboración de licores tradicionais galegos. Na fase final de execución atópase a creación dun centro de hípica no Galleiro, na antiga casa escola de Nespereira, no concello de Pazos de Borbén.
Xa dentro das iniciativas non produtivas, o GDR 14 colaborou na posta en marcha de ‘As vaquiñas de Pinzás’, un proxecto innovador para a xestión sostible do monte que busca por un lado recuperar a tradición gandeira con vacas de raza vianesa, en perigo de extinción, e, por outro, darlle novos aproveitamentos ao monte que repercutan na conservación da biodiversidade e na prevención de incendios.
Por último, e a iniciativa do Concello de Oia, realizáronse obras de mellora no centro de Torroña para transformar unha antiga escola unitaria nun espazo destinado á realización de cursos e actividades para a poboación do concello para o envellecemento activo da poboación.
Todos estes proxectos están co-financiados con fondos da Medida Leader Galicia 2014 - 2020 para a posta en marcha de estratexias de desenvolvemento local participativo dentro do Programa de desenvolvemento rural de Galicia (PDR 2014-2020) para as anualidades 2019 – 2020  e 2020 - 2021, co-financiada co Fondo Europeo Agrícola de Desenvolvemento Rural (Feader).
  

O AECT Miño considera “insuficientes” as medidas de apertura da fronteira con Portugal e incrementará as protestas     
Baixo Miño, 13 de febreiro de 2021. Os 26 municipios pontevedreses e portugueses o Agrupamento Europeo de Cooperación Territorial AECT Río Miño veñen de convocar para este luns unha nova reunión con carácter urxente para analizar o que clasifican de “total e persistente descoñecemento” dos gobernos centrais de Madrid e Lisboa sobre a realidade do territorio miñoto, o de maior circulación de toda a fronteira ibérica. A intención do encontro, segundo apunta o vicedirector Uxío Benítez, é avanzar con novas accións de protesta en prol da defensa dos intereses das traballadoras e dos traballadores transfronteirizos e de transportes de mercadorías, así como das moitas empresas afectadas “polo calvario  diario de  afunilamento  no paso de Tui-Valença”.
Este encontro entre os alcaldes e alcaldesas do AECT Río Miño xorde tras publicación do despacho polo Ministerio da Administración Interna do Goberno de Portugal que mantén a Ponte Internacional de Tui-Valença como o único punto de paso autorizado durante 24 horas, coa novidade da apertura parcial da ponte Arbo-Melgaço, tres horas no período da mañá e tres horas no período da tarde, ampliando ese mesmo horario parcial en  Salvaterra- Monção.
As e os mandatarios de ambas as marxes do río Miño asumen de maneira unánime as dificultades froito da pandemia  Covid-19 e a necesidade dunha actuación eficaz para o seu combate. Sen embargo, subliñan que a apertura de todos os pasos “en nada contradi o obxectivo de  salvaguardar a saúde pública”.
“Este cambio nos pasos autorizados polo despacho é ‘lanzar area aos ollos’ dos alcaldes e alcaldesas e das súas poboacións, pois non satisfai en absoluto as pretensións anteriormente expostas, alén de manter o  calvário de  afunilamento de tránsito en  Valença-Tui e de reiterar a  indisponibilidade do Goberno de soportar os custos de máis puntos de paso autorizados controlados, querendo traspor para os traballadores grande parte desa carga”, subliña Benítez, que engade que só se pretende facilitar o tránsito ás persoas autorizadas.
Benítez destacou que non hai razóns obxectivas para non abrir todos os pasos “senón só razóns cicateiras que toman gobernos dende a lonxanía e sen coñecemento”, polo que pediu un “esforzo superior” a Madrid e a Lisboa tanto en comprensión da realidade da fronteira miñota como á hora de dotar de medios os controis dos puntos de pasaxe autorizada.
Neste sentido, lembrou que a ponte de Tomiño-Vila Nova de Cerveira -que polo de agora permanecerá pechada tralos últimos cambios- é a 5ª con máis movemento de vehículos das 64 de toda a raia entre España e Portugal. Citou que nas inmediacións deste viaduto sitúase o parque empresarial de Cerveira, con 4.300 persoas traballadoras das que máis dun milleiro son galegas. “Hai unha relación comercial umbilical entre unha e outra beira. Tui-Valença está a 16 quilómetros e A Guarda a 27 quilómetros. O paso a través da ponte da Amizade recurtaría as distancias acumuladas que todo o persoal laboral ten que percorrer de maneira obrigada”, subliñou.
“Non abrir todos os pasos é un castigo para exercer a súa actividade laboral aos milleiros de traballadores e traballadoras que son considerados esenciais para a dinámica económica de ambos países”, insistiu o nacionalista, que destacou que a situación está a crear unha “enorme preocupación e inquietude tanto nos alcaldes, alcaldesas e presidentes de cámara como nos empresarios da zona e no transporte de mercadorías”.
Apuntou que tras coñecerse a decisión do Ministerio da Administración Interna de Portugal, os municipios de fronteira xa recibiron un importante  emails de traballadoras e traballadores transfronteirizos e de empresarios de grandes empresas “para compartir o relatorio da súa situación, desgastado e  aflitivo a nivel persoal, económico e profesional por ter que percorrer decenas de quilómetros de rodeos”.
“Unha vez máis, as poboacións da  raia  miñota están a ser tratadas como o ‘parente pobre’ polos Gobernos de Portugal e España”, finalizou Benítez.
 

O AECT Río Miño crea un mapa interactivo para informar  de maneira conxunta da evolución da covid-19 nos concellos transfronteirizos
Baixo Miño, 9 de febreiro de 2021. Mentres a situación dos pasos na fronteira segue sen solucionarse, o AECT Río Miño vén de habilitar na súa web smartminho.eu un mapa interactivo, o ‘COVIDMiño’, que permitirá á cidadanía coñecer de maneira conxunta a evolución da pandemia nos 26 municipios galegos e portugueses que forman parte do territorio miñoto. Esta ferramenta inclúe a situación epidemiolóxica de cada un dos concellos (número de casos novos diagnosticados e incidencia acumulada, entre outros), así como información útil para combater a propagación da enfermidade e as medidas que os respectivos gobernos aplican en ambos lados da fronteira.
A novidade do ‘COVID-Miño’, impulsado pola Deputación de Pontevedra a través do Departamento de Cooperación Transfronteiriza dirixido por Uxío Benítez, radica en que ofrece os datos do territorio miñoto nunha mesma web en lugar de ter que consultar as diferentes páxinas de información sanitaria galega e portuguesa. Ademais, tamén permite comparar de maneira intuitiva as situacións epidemiolóxicas en ambas ribeiras, xa que aplica unha mesma escala de cores ás incidencias acumuladas de cada municipio fronte aos diferentes parámetros utilizados na Galiza (que só aplica unha cor encarnada forte por encima dos 250 casos sen máis gradación) e en Portugal. Pasando o rato por cada concello despréganse máis datos referidos a cada municipio.
Este mapa xurde nun momento no que a poboación precisa de información veraz sobre a complicada situación provocada ante o espallamento do virus e sobre as distintas medidas que se están a aplicar a ambos lados da raia. Segundo destaca Uxío Benítez, o ‘COVIDMiño’ pretende facilitar o coñecemento e datos veraces da pandemia a toda a cidadanía que ten que moverse no territorio miñoto ben por cuestións laborais ou familiares. “Precísase información unificada”, dixo.
No día de hoxe, a incidencia acumulada máis baixa é a do concello de Arbo (menor de 240), seguida por A Guarda e O Rosal (entre 240 e 480), continuada por Covelo, Ponteareas, Salvaterra, Salceda, Porriño, Tomiño, Oia, Tui, As Neves, Viana e Ponte da Barca (con entre 480 e 960), e finalmente en situación extrema (máis de 960 casos por 100.000 habitantes) por Covelo, A Cañiza, Crecente, Melgaço, Monçao, Valença, Vila Nova de Cerveira, Caminha, P. Coura, Arcos de Valdevez, e Ponte de Lima.
Sempre en base a fontes oficiais Sergas e Unidade Local de Saúde do Alto Minho (ULSAM), a web achega tamén as diferentes medidas decretadas polos respectivos gobernos sobre cuestións como a mobilidade laboral e peches perimetrais, réxime de apertura de hostalaría e restauración, educación e situación escolar, comercio e outras consideracións socio-sanitarias co obxecto de manter informada ás persoas que viven ou traballan a ambas marxes do río.
Recapacitación e apertura dos pasos fronteira
O vicedirector do AECT Río Miño, Uxío Benítez, manifestou hoxe que os concellos pertencentes ao agrupamento seguen “expectantes” e “vixiantes” ante o que suceda nos próximos días sobre a solicitude de apertura de todos os pasos da fronteira.
O nacionalista subliñou que polo momento a única novidade foi o que saíu hoxe publicado no BOE, unha prórroga ata o un de marzo do peche de fronteiras, cuestión “que nós xa pensabamos que ía acontecer pola información que tiñamos”. Destacou que en Portugal aínda non se publicou oficialmente aínda que se fará de maneira próxima.
“O que nos consta é que os gobernos están negociando para ver que pasos fronteirizos van manter para o paso das persoas traballadoras. Nese sentido nós queremos ser optimistas e entendemos que as nosas reclamacións e as nosas protestas tiveron eco sobre todo no lugar onde eran máis reacios, no goberno portugués, polas declaracións do ministro de Administración Interna. Entendemos e agardamos que vai haber unha recapacitación na decisión tomada hai 15 días” e a apertura de máis pasos transfronteirizos, dixo Benítez, quen salientou que de non acontecer así alcaldes e alcaldesas e presidentes de cámara do territorio miñoto volverán reunirse e tomarán medidas ao respecto.
 

Os concellos miñotos, coa máxima expectativa ante a posibilidade de apertura de máis pasos na fronteira con Portugal
Baixo Miño, 8 de febreiro de 2021. O Agrupamento Europeo de Cooperación Territorial AECT Rio Miño manifestou hoxe que os concellos miñotos manteñen a “máxima expectativa” ante a posibilidade de apertura de máis pasos na fronteira con Portugal, unha medida que poderá ser concretada nos vindeiros días e que o ministro de Administración Interna de Portugal Eduardo Cabrita deixou aberta nunhas declaracións públicas.
O vicedirector do AECT, Uxío Benítez, explicou que os presidentes de cámara portugueses mantiveron contactos informais co goberno central portugués, o máis ríxido á hora de manter o peche da raia, e salientou que "a pesar de non recibir información oficial, satisfacen as declaracións dadas por Eduardo  Cabrita, que deixou en aberto a posibilidade  de alterar horarios nas fronteiras terrestres ou o número de postos de paso obrigatoria”.
“Os concellos miñotos de Pontevedra e do Alto Minho agardan con moita  expetativa que, nos próximos días, sexa anunciado o  reverso total da medida actualmente en vigor relativamente ao peche das fronteiras, de forma que sirva aos reais e necesarios intereses das traballadoras e dos traballadores transfronteirizos, así como dos transportes de mercadorías", subliñou.
Benítez subliñou que é preciso que se abran todos os pasos existentes e se habiliten controis de maneira continua (24h) posto que, segundo subliñou, os horarios das empresas e do persoal laboral dunha e doutra beira do río son moi variados. Lembrou que o actual paso de Salvaterra, só aberto dúas horas pola mañá e dúas pola tarde, non supón ningún beneficio para traballadoras e traballadores, xa que ao traballar en quendas vense igualmente obrigados a cruzar o río a través do único paso autorizado de Tui por non coincidir os horarios.
Benítez amosou a súa confianza en que a parte do goberno portugués reconsidere a situación, e lembrou que na parte española, oficialmente, o delegado do Goberno manifestou a súa disposición a abrir os pasos necesarios, mais sempre mediante un acordo diplomático cos mandatarios lusos. “Agardemos que o erro non se siga a manter”, subliñou.
A fronteira entre Pontevedra e o Alto Minho portugués ten 70 quilómetros, sendo o 5% dos 1.200 quilómetros de toda a raia ibérica, sen embargo asume o 50% de todo o tránsito de vehículos entre España e Portugal polas seis pontes sobre o Miño. Hai contabilizados arredor de 6.000 traballadores transfronteirizos que deben cruzar a fronteira diariamente.
O pasado xoves, alcaldes e alcaldesas da raia protestaron polo actual peche de fronteiras e lanzaron un SOS. Aseguraron que se está a castigar aos traballadores e traballadoras transfronteirizos ao manter só un único paso aberto (o da ponte internacional de Tui), gastando cartos en combustible e tempo dando rodeos de ducias de quilómetros para acudir aos seus postos laborais, porque os gobernos centrais non poñen máis controis (guardas portugueses e garda civil) nos demais postos da fronteira.
 

A Deputación concede novas axudas a concellos do Baixo Miño para o emprego
Baixo Miño, 05 de febrero de 2021. Menos dun mes despois da aprobación definitiva do orzamento provincial e de que se abrise o prazo de presentación de solicitudes, a Deputación de Pontevedra vén de aprobar axudas do Plan Concellos para financiar a contratación de traballadores ao abeiro do Emprego, do que tamén se beneficiarán concellos do Baixo Miño.
Estas achegas subliñou a presidenta da Deputación, van “garantir dereitos e servizos como soamente este administración están sendo capaz de garantir en todos os concellos”, fronte a menor axilidade polo mundo local da Xunta de Galicia en cuestións como o pago de facturas ou o reparto de axudas.
Os concellos do Baixo Miño aos que van dirixidas as axudas aprobadas son Oia e O Rosal.
Oia, que recibirá una achega de 102.838,82 euros, poderá contratar a 8 persoas traballadoras a xornada completa: 1 condutor/operador de maquinaria forestal durante 10 meses; 2 albaneis e 4 peóns forestais durante 9 meses, e 1 peón forestal durante 5 meses
O Rosal disporá de 129.316,11 euros para contratar, a xornada completa, 10 persoas traballadoras: 3 oficiais de obras, 4 peóns de limpeza e recollida de lixo e 1 auxiliar de axuda no fogar durante 9 meses; 1 oficial electricista durante 7 meses, e 1 operario de maquinaria forestal durante 6 meses
Ademais destas axudas para o emprego, os concellos do Baixo Miño recibirán outras aportacións  para o pago de débedas, gastos correntes o actividades culturais. Nesta relación figura de novo Oia.
Finalmente os concellos que recibirán axudas destinadas á contratación de persoal para oficinas de turismo son A Guarda, con 14.000 euros, para a contratación de dúas persoas, e Oia, recibirá 7.000 euros, para contratar a una persoa.
Carmela Silva subliñou que “ningunha outra administración ten recursos para este tipo de proxectos” e lembrou que está agora mesmo en proceso de licitación o proxecto Tourist Inside que vai permitir modernizar as oficinas de turismo na provincia no eido da dixitalización, e concluíu asegurando que “É unha aposta moi relevante para os concellos teñan a mellor rede de oficinas turísticas de toda Galicia”.
 
A AECT Galicia-Norte de Portugal leva a Bruxelas a petición de reapertura dos máximos pasos fronteirizos posibles da Eurorrexión  
Baixo Miño, 5 de febrero de 2021.  A Agrupación Europea de Cooperación Territorial Galicia-Norte de Portugal (GNP, AECT) denunciou a situación creada tras o peche de todos os pasos fronteirizos existentes na Eurorrexión salvo tres -e un destes só parcialmente-, diante de representantes da Comisión Europea no marco do webinar The role of SMEs in border regions, organizado pola ARFE (Asociación de Rexións Fronteirizas Europeas).
Neste contexto, A AECT da Eurorrexión reclamou que se volvan abrir o máximo número de pasos posibles, garantindo os medios necesarios para levar a cabo un control efectivo dos mesmos e lamentou que "non se tivera aprendido nada" das consecuencias do peche de fronteiras do ano pasado.
O peche de 24 dos 27 pasos, que entrou en vigor o pasado 31 de xaneiro, veu a agravar as negativas repercusións socioeconómicas da pandemia da covid-19 na "raia", moi especialmente nas Eurocidades. Este impacto negativo tamén o sufriron transportistas e traballadores transfronteirizos, que, aínda estando autorizados a moverse entre Galicia e Portugal, víronse obrigados a soportar longas colas de varias horas e, nalgúns casos, a realizar ata 200 quilómetros máis ao día para poder cruzar a fronteira.
A apertura do máximo número de pasos fronteirizos posibles dentro das dispoñibilidades de vixilancia, para aqueles autorizados a desprazarse entre os dous países, non socavaría os esforzos para conter a pandemia. É máis, a actual situación está a provocar aglomeracións nos pasos que seguen abertos, especialmente nos horarios de entrada e saída do traballo, e pode facer que quen ten que realizar percorridos máis longos opten por compartir os vehículos para aforrar custos, co consecuente incremento das posibilidades de contaxio. Ao que hai que engadir os prexuízos para a calidade de vida dos traballadores, a economía, e, mesmo, o medio ambiente.
Estudo europeo sobre as repercursións do peche
Esta non é a primeira ocasión en que a AECT da Eurorrexión leva ata Bruxelas a problemática derivada do peche dos pasos fronteirizos; recentemente colaborou cos expertos da DG REGIO no estudo The effects of covid-19 induced border closures on cross-border regions, no que a de Galicia e o Norte de Portugal foi unha das 20 fronteiras estudadas.
 

“Abran a fronteira, poñan controis en todos os pasos e deixen pasar ás persoas traballadoras”     
Baixo Miño, 4 de febrero de 2021. Alcaldes, alcaldesas e presidentes de cámara do territorio transfronteirizo do río Miño concentráronse hoxe na ponte vella de Tui para protestar polo peche de fronteira con Portugal e reclamar que se abran todos os pasos existentes, sempre cos controis sanitarios necesarios, para facilitar a circulación das e dos traballadores transfronteirizos.
Coas letras de SOS manifestaron a súa indignación e cualificaron de “escándalo” que tras o acontecido na primeira vaga da pandemia se volva cometer o mesmo erro de habilitar un só paso “castigando” ao persoal laboral –o único que pode cruzar a raia- a dar rodeos quilométricos.
O vicedirector do AECT Rio Miño Uxío Benítez explicou que a reivindicación de rexedores  “é unha reivindicación xusta, e por iso estamos aquí mobilizados e nos seguiremos a mobilizar o que faga falta para que entendan que esta é unha fronteira que afecta a moita xente”, polo que pediu aos gobernos centrais que fagan o mesmo que fixeron na primeira vaga da pandemia, cando despois de tres mobilizacións de alcaldes e alcaldesas nas pontes do Miño se abriron todos os pasos na ‘raia’. “Esperemos que non teñamos que facer outras tres mobilizacións, e que con este chamamento público que facemos a Madrid e Lisboa poidan entender o que pasa nesta fronteira e abrir o resto dos pasos fronteirizos”, insistiu.
Para o conxunto de mandatarios dese territorio “é un auténtico escándalo” que despois do acontecido se volva a cometer exactamente o mesmo erro, que é deixar un único paso fronteirizo nunha fronteira que -aínda que só é o 5% dos 1.200 quilómetros de fronteira entre España e Portugal (70)-, representa o 50% dos vehículos que pasan. “Esta é unha fronteira dinámica, na que hai moitas relacións laborais, económicas, empresariais. Hai moita mobilidade porque hai esa vida e esa economía que flúe a través da fronteira.... Pois toman a decisión de deixar un só paso en Tui Valença na ponte nova”, apuntou Benítez con insistencia.
Como consecuencia práctica, subliñou o nacionalista,  as persoas cidadás traballadoras transfronteirizas deben percorrer distancias quilométricas e dar rodeos “ para ir facer o único que agora se pode ir facer, que é ir aos postos de traballo”. “Tal como está a situación económica agora mesmo, que os estados decidan por non poñer guardias, por economizar ese gas, trasladar ese gasto ás e aos traballadores parécenos un escándalo”, finalizou.
Pola súa parte, o director do AECT e presidente de Vila Nova de Cerveira Fernando Nogueira pediu aos gobernos centrais que “deixen de castigar aos traballadores”, insistindo en que os agrupamentos e filas de vehículos en quilómetros de espera “poder eventualmente potenciar os contaxios”.
O alcalde de Tui Enrique Cabaleiro apelou tamén á sensibilidade estatal para mudar de xeito radical a súa política de peche de fronteiras, que non atende á realidade do territorio miñoto, segundo o seu punto de vista, “por ver os problemas dende a centralidade sen ser conscientes das peculiaridades de cada territorio”.
O presidente de Valença Manuel Lopes subliñou, así mesmo, que o peche das fronteiras foi nada máis que unha medida “simbólica”, xa que agora pasan pola fronteira exactamente o mesmo número de persoas de aquelas que xa pasaban antes: traballadores debidamente acreditados e o transporte de mercadorías. “Estes acaban por facer milleiros de quilómetros de máis a fin de mes e gastan o soldo nos depósitos de gasolina. Case non compensa vir traballar a ambos lados. Ao final o rendemento queda no combustible e nas horas de traslado. O peche dos pasos é unha medida que se está a probar errada”, dixo.
O Agrupamento Europeo de Cooperación Territorial Rio Miño comprende 400.000 habitantes de 26 municipios, 16 galegos do sur da provincia de Pontevedra e 10 da rexión do Alto Minho no norte de Portugal, tendo contabilizados uns 6.000 traballadores e traballadoras transfronteirizos. Na protesta de hoxe (aprobada por unanimidade en asamblea o pasado luns) participaron os mandatarios con dispoñibilidade e non confinados: seis presidentes de cámara portugueses e outros nove alcaldes e alcaldesas da parte pontevedresa.
Prohibido o paso incluso para a protesta simbólica
Unha demostración do peche férreo da fronteira entre ambas partes produciuse no inicio da protesta. O acto comezou ás 10 da mañá cando as e os rexedores de ambas partes saíron camiñando dos respectivos extremos da ponte vella sobre o Miño coa intención de reunirse simbolicamente no medio da infraestrutura para representar a necesidade de unión de ambas partes da fronteira.
Sen embargo, o encontro non foi posible. As forzas do orde impediron a escenificación e, a pesares de que se explicou que se trataba dun acto simbólico, obrigaron a manter unha separación duns 20 metros entre os mandatarios galegos e os portugueses facendo imposible a fotografía conxunta.
Finalmente, para salvar o pequeno treito que os separaba, os representantes portugueses volveron cara territorio luso, colleron os seus coches, pasaron oficialmente polo control de fronteira na ponte da autopista (a un kilómetro), cruzaron a Galicia e seguiron cara ao extremo da ponte vella en Tui. Unha vez alí, todos os alcaldes, alcaldesas e presidentes dun lado e outro do Miño realizaron a fotografía conxunta para reclamar a unión do territorio.
 

Os concellos da raia instan a Madrid e Lisboa e á xunta á “reapertura urxente” de todos os pasos da fronteira para persoas traballadoras nun comunicado oficial     
Baixo Miño, 02 de febrero de 2021. O AECT Rio Miño e os alcaldes e alcaldesas portugueses e da provincia de Pontevedra aprobaron onte nunha reunión extraordinaria convocada polo peche da fronteira de Portugal un comunicado que trasladarán aos Gobernos centrais de Madrid e Lisboa e á Xunta de Galicia para reclamar que, de maneira urxente, se reabran todos os pasos para as persoas traballadoras cos controis necesarios.
No encontro participaron os  alcaldes e alcaldesas do Agrupamento máis próximos á raia  (Cerveira, Arcos de Valdedez, CAmninha, Melgaço, Monçao, Ponte da Barca, Valença, A Guarda, O Rosal, Tomiño, Tui, Salceda, Salvaterra, As Neves, Arbo, A Cañiza, e Ponteareas). Todos eles asinaron o documento e, segundo explica vicedirector do AECT e tamén deputado de Cooperación Transfronteiriza Uxío Beníte, manifestaron a súa vontade de colaborar cos estados no que fose necesario mais advertiron que “se non se nos comprende, se non se nos atende como pasou a última vez en xuño, cando ao final se conseguiu abrir o resto dos pasos, emprenderemos mobilizacións porque entendemos que é algo xusto”.
Benítez explica que a indignación é xeralizada e o consenso é absoluto para reivindicar a apertura de máis pasos transfronteirizos para as persoas traballadoras. “(Madrid e Lisboa) Teñen que  entender a importancia da fronteira do Miño e visibilizar que o que está creando deixar un só paso na ponte Tui-Valença é un funil, creando filas quilométricas e trasladando o custe á cidadanía, gastando combustible e tempo nunha situación económica tan complexa”, insistiu o nacionalista.
Benítez  afirma que as e os traballadores transfronteirizos, arredor duns 6.000 segundo os cálculos do AECT, viven unha situación “de desgaste físico e psicolóxico debido ás filas interminables e aos rodeos, cun impacto no día a día persoal e profesional, non tendo o mesmo rendimento produtivo”.
O 44% do tráfico de toda a fronteira no primeiro confinamento
No comunicado que se trasladará oficialmente aos gobernos centrais e á Xunta, sublíñase que durante o periodo do primeiro confiamento pola pandemia, a ponte internacional de Tui-Valença –a única aberta no territorio miñoto- concentrou preto do 44% do total da mobilidade entre España e Portugal, motivo que fixo que ámbolos dous estados recoñeceran a situación e, finalmente, reabriran as pontes de Tomiño-Cerveira, Salvaterra-Monçao e Arbo-Melgaço.  “Neste segundo momento de peche de fronteiras é completamente incomprensible non ter esta realidade en conta -insiste Benítez- e volver caer no erro inicial”.
Insisten os concellos en que segundo os datos do Observatorio Transfronteirizo España-Portugal de 2019 (antes da COVID), dos 60 pasos existentes entre ambos países, os de Tui-Valença, Tomiño –Cerveira e Salvaterra-Monçao estaban xa entre os cinco con maior fluxo de tráfico transfronteirizo, sumando máis do 55% do total entre Portugal e España, mesmo non habendo datos oficiais sobre a ponte internacional de Arbo.
O texto asinado polos concellos destaca tamén que os horarios de apertura parcial estipulados para Salvaterra e Monçao tampouco son útiles para o persoal laboral de ámbolos lados da fronteira, xa que traballan en turnos diferenciados, polo que se apela aos gobernos a habilitar en todos os pasos horarios verdadeiramente axeitados ás súas necesidades.
Finalmente, as alcaldesas e os alcaldes volven reivindicar aos gobernos español, portugués e galego a creación da tarxeta cidadá transfronteiriza para estas rexións de fronteira, así como a implementación dunha Intervención Territorial Integrada (ITI) para que o territorio do Miño sexa compensado con fondos europeos “por este segundo e duro golpe socioeconómico”.
 

Os concellos do AECT Miño reúnense para decidir actuacións sobre o peche da fronteira con Portugal   
Baixo Miño, 1 de febrero de 21. Os concellos pontevedreses e portugueses da fronteira do Miño reuniranse a última hora de hoxe para decidir actuacións e medidas a tomar sobre o peche da fronteira con Portugal. Así o confirmou o vicedirector do AECT Rio Miño Uxío Benítez, quen adiantou o grande malestar de todos os municipios, que esixen a apertura de todos os pasos da raia para evitar situacións como as que esta mañá se repetiron na ponte internacional de Tui, con colas de máis de dous quilómetros de lonxitude, revivindo a problemática do anterior confinamento para as traballadoras e traballadores transfronteirizos.
A reunión cos concellos de ambas beiras do Miño convocouse despois do encontro mantido na mañá de hoxe entre Benítez e outros membros do AECT e o delegado do Goberno en Galicia, Javier Losada. Segundo confirmou o deputado nacionalista, o delegado manifestou a súa comprensión co malestar dos concellos da ‘raia’ e comprometeuse a elevar ao Ministerio de Exteriores a petición de abrir todos os pasos na provincia, así como a poñer a disposición todos os medios e persoal das forzas do orde estatais para habilitar máis controis onde foran necesarios.
“Parece ser que non é un problema de medios. O que trasladou o delegado é que o peche dos pasos é unha decisión do goberno portugués que hai que solucionar pola vía diplomática”, indicou Benítez. Subliñou que o AECT “tocará en todas as portas” precisas pola vía administrativa ata que se abran os pasos, pero non descartou outras medidas de presión, xa que –insistiu o nacionalista- hai un claro agravio para as persoas traballadoras transfronteirizas, que teñen que dar rodeos quilométricos para acudir aos seus postos de traballo polos funís dos pasos de Tui e Salvaterra.
Benítez puxo de manifesto que segundo os datos da Delegación do Goberno, entre as oito da mañá e o mediodía, o control de fronteira para acceder a Pontevedra en Tui dende Portugal unicamente prohibiu o paso a unha decena de vehículos nos que as persoas viaxeiras non cumprían os requirimentos autorizados (ser persoa traballadora ou ter familia de primeiro grao ou dependentes a cargo, entre outras situacións). Sen embargo, o control portugués da GNR realizou unha revisión exhaustiva de toda a documentación presentada polas persoas que pretendían cruzar a fronteira, creando un tapón de grandes dimensións similar aos que diariamente se repetían no anterior peche por non admitir algúns dos xustificantes.
O vicedirector do Agrupamento Europeo de Cooperación Territorial ‘AECT Río Miño’ lembrou que “chove sobre mollado”, posto que os gobernos español e portugués saben que a fronteira entre Pontevedra e Portugal, aínda que supón o 5% da lonxitude da raia, asume o 50% do tránsito de vehículo, polo que a súa realidade non é equiparable ás de Castela-León, Andalucía ou Extremadura, comunidades ás que concederon o mesmo número de pasos que a toda Galicia.
Instou, novamente, a poñer en marcha a tarxeta cidadá transfronteiriza para identificar de maneira máis áxil a todas as persoas que desenvolvan a súa vida laboral obigadas a cruzar a fronteira.
 

O AECT Rio Miño considera un “novo agravio” o peche da fronteira de Portugal nos pasos de Tomiño e Arbo e insta a mantelos abertos para persoas traballadoras
Baixo Miño, 30 de xaneiro de 2021. O anuncio do Ministerio de Interior de manter unicamente aberta a fronteira con Portugal 24 horas no paso de Tui-Valença e con limitación horaria en Salvaterra-Monçao supuxo hoxe un novo ‘mazazo’ e un grande malestar para os concellos transfronteirizos do Miño. Estos consideran que se vai volver repetir a problemática do pasado confinamento, polo que solicitan que os pasos de Tomiño-Vila Nova de Cerveira e Arbo-Melgaço tamén estean operativos –cos controis necesarios- para facilitar o tránsito de persoas traballadoras e o mantemento das relacións laborais e económicas.
O vicedirector do Agrupamento Europeo de Cooperación Transfronteiriza ‘AECT Río Miño’ Uxío Benítez afirmou que a decisión dos gobernos español e portugués supón un “novo agravio” porque “chove sobre mollado”, xa que a estas alturas “deberían coñecer a singularidade da fronteira pontevedresa”, que asume o 50% do tránsito de vehículos de toda a raia ibérica, e non volver caer nos erros do peche imposto entre marzo e xuño, que provocou serios problemas para os traballadores transfronteirizos.
Insiste Benítez en que os gobernos de Madrid e Lisboa non poden equiparar a situación do territorio miñoto coas realidades de Castela-León, Andalucía ou Extremadura, comunidades ás que concederon o mesmo número de pasos que a Galicia, e incluso un máis (no caso extremeño) a pesares de que a densidade circulatoria é moi inferior. Recoñece que por Tui-Valença transitan habitualmente preto de 16.000 vehículos/día (case 20.000 incluíndo a ponte vella) –sendo o 1º por afluencia de toda a fronteira- e por Salvaterra-Monçao arredor de 9.000 (4º), pero subliña que Tomiño-cerveira é o 5º paso de toda a raia con case 6.000 e que Arbo está entre os 10 primeiros, con arredor de 3.000.
Segundo o nacionalista, non é de recibo que novamente, por non habilitar controis con axentes das forzas de seguridade estatais na fronteira, “aforrando un gasto laboral ínfimo”, se pase o custe do peche á cidadanía, que novamente vai ter que dar importantes rodeos de máis de 60 quilómetros para chegar aos seus postos de traballo ao outro lado da raia, co conseguinte incremento no gasto de combustible e tempo de traxecto.
Para intentar reverter a situación, o vicedirector do AECT e tamén deputado provincial de Cooperación Transfronteiriza Uxío Benítez anunciou que o vindeiro luns, nunha reunión prevista co delegado do Goberno convocada para outros asuntos, porá enriba da mesa o malestar dos concellos da raia e a solicitude de apertura da totalidade dos seis pasos na fronteira pontevedresa.
A solución, subliñou o deputado, é perfectamente viable e asumible a nivel de organización, xa que ademais, a Orde publicada no BOE sobre a restitución dos controis non especifica cales son os pasos autorizados “establecidos de común acordo co goberno portugués”, polo que depende unicamente de asignar axentes a cada paso por parte do Ministerio.
 

Regreso al contenido